ხელშეკრულება თანხმობას აფიქსირებს. ის ოთხი დოკუმენტი, რომელიც Next-მა ჩემ წინ დადო, სხვა რამეს აკეთებს: თითოეული შეიცავს სულ მცირე ერთ წინადადებას, რომელიც იმისთვისაა დაწერილი, რომ ქაღალდზე აწარმოოს თანხმობა, რომელიც სინამდვილეში არასოდეს მიცემულა. ეს ოთხია: 2025 წლის თებერვლის მრიცხველების შეთანხმება, ერთადერთი, რომელსაც ხელი მოვაწერე; 2026 წლის იანვრის მართვის ხელშეკრულება და მომსახურების პირობები, რომლებზეც უარი ვთქვი; და 2026 წლის ივლისის მიღება-ჩაბარების აქტი, რომელზეც უარს ვამბობ. ეს გვერდი ამ წინადადებებზეა. როგორ ცდილობდნენ ჩემი ხელმოწერის მიღებას და რას მიკავებდნენ, სანამ არ მოვაწერდი, ცალკეა მოთხრობილი; რატომ არის ოთხიდან ორი გაყალბებული და არის თუ არა ეს ყველაფერი დანაშაული, თავ-თავისი გვერდები აქვს. აქ დოკუმენტები თავად ლაპარაკობენ.

„არ შეიცავს ბუნდოვანებას“

ოთხიდან ორი ერთი და იმავე სახის დათქმას შეიცავს. მრიცხველების შეთანხმებაში მხარეები „ადასტურებენ, რომ შეთანხმება არ შეიცავს რაიმე ბუნდოვანებას და აღნიშნული შეთანხმება, წარმოადგენს მხარეთა ორმხრივი თავისუფალი ნების შედეგს“. მიღება-ჩაბარების აქტში ისინი „ხელმოწერით ადასტურებენ, რომ აღნიშნული აქტი არ შეიცავს ბუნდოვან დებულებებს და რაიმე სახის პრეტენზია ერთმანეთის მიმართ არ გააჩნიათ“.

რატომ უნდა სურდეს კომპანიას, რომ კონტრაჰენტმა მისი ტექსტის სიცხადე დაადასტუროს, თანაც ტრანზაქციულ შეთანხმებაზე და ხელწერილად წარმოდგენილ ქაღალდზე? იმ პრინციპის გამო, რომელიც ნებისმიერ თანამედროვე სამართლებრივ სისტემაზე ძველია. რომის სამართალი უკვე მიიჩნევდა, რომ ბუნდოვანი ან ორაზროვანი პირობა გამყიდველისა და გამქირავებლის საწინააღმდეგოდ ითვლება, „რომელთა ხელთაც იყო პირობის უფრო გარკვევით ჩამოყალიბება“ (პაპინიანე, თარგმანი ლათინურიდან); ფრენსის ბეკონმა ის ასე ჩაწერა: verba fortius accipiuntur contra proferentem — „სიტყვები ყველაზე მკაცრად იმის საწინააღმდეგოდ განიმარტება, ვინც ისინი შემოგვთავაზა“. ეს არის contra proferentem-ის წესი, და მისი აზრი თვრამეტი საუკუნის მანძილზე არ შეცვლილა: ვისაც კალამი უჭირავს, ის იხდის ცუდად წერის ფასს. ქართული სამართალი მას აღიარებს. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები, თუ ისინი ბუნდოვანია, „განიმარტება მეორე მხარის სასარგებლოდ“ (სამოქალაქო კოდექსის 345-ე მუხლი); სტანდარტული პირობები არის „წინასწარ ჩამოყალიბებული, მრავალჯერადი გამოყენებისათვის გამიზნული პირობები, რომელთაც ერთი მხარე (შემთავაზებელი) უდგენს მეორე მხარეს“ (342-ე მუხლი), და Next-ის დოკუმენტები სწორედ ეს არის: შაბლონები, რომლებშიც კონტრაჰენტის სახელია ჩაწერილი, რასაც მათში დარჩენილი უცხო სტრიქონები ამჟღავნებს.

„ბუნდოვანების არარსებობის“ დათქმა ამ წესისგან ხელშეკრულებით თავის დაღწევის მცდელობაა. კონტრაჰენტს წინასწარ აწერინებენ იმ დასკვნას, რომელიც სასამართლოს შემდგენლის საწინააღმდეგოდ უნდა გამოეტანა: რომ ტექსტი ცხადია. თუ შემდეგ აღმოჩნდება, რომ ასე არ არის, შემდგენელს კონტრაჰენტის საკუთარი ხელმოწერის ციტირება შეუძლია. დათქმა ტექსტს ცხადს არ ხდის. ის კონტრაჰენტს ადასტურებინებს, რომ ტექსტი ცხადია, რათა იმ დაცვის გამოყენება, რომელსაც კანონი შემდგენლის დაუდევრობის ან ბოროტი განზრახვის წინააღმდეგ აძლევს, შეუძლებელი გახდეს. ეს პრინციპის დაცინვაა, და Next-ის შემთხვევაში — თვალსაჩინო: დოკუმენტს, რომელიც საკუთარ სიცხადეს ადასტურებს, საკუთარი სათაურის უშეცდომოდ დაწერა არ შეუძლია. კოდექსს ასეთ დათქმებზეც აქვს პასუხი: უჩვეულო დებულება, რომლის გათვალისწინებაც მეორე მხარეს „არ შეეძლო“, ხელშეკრულების შემადგენელ ნაწილად საერთოდ არ იქცევა (344-ე მუხლი), ხოლო სტანდარტული პირობა, რომელიც კონტრაჰენტს „ნდობისა და კეთილსინდისიერების პრინციპების“ საწინააღმდეგოდ აზარალებს, ბათილია „მიუხედავად ხელშეკრულებაში მისი ჩართვისა“ (346-ე მუხლი). სწორედ ეს დათქმები ხვდება თუ არა აქ — სასამართლოს გადასაწყვეტია; რისთვის არის ისინი დაწერილი — ერთი შეხედვით ჩანს.

მრიცხველების დათქმის მეორე ნახევარი, „თავისუფალი ნების“ შესახებ, იგივე ხერხია, სხვა შესაძლო შედავების წინააღმდეგ მიმართული. ეს შემდგენლის წინასწარ ხელმოწერილი მტკიცებულებაა, რომ არავის არავისზე უზეწოლია. მე მას ხელი მოვაწერე, როცა ჩემი მრიცხველები დამონტაჟებული იყო, მაგრამ ვერ გამოვიყენებდი, „სანამ დავალიანებას არ დაფარავთ“ (შეტყობინება), და როცა ჩემი რემონტი, თუ არ გადავიხდიდი, „ტურისტული სეზონის დასრულების შემდეგ“ უნდა გადადებულიყო (შეტყობინება). მოვლენების თანმიმდევრობა იძულების გვერდზეა.

2025 წლის თებერვალი: მრიცხველების შეთანხმება

მრიცხველების შეთანხმება ერთადერთი ხელშეკრულებაა Next-თან, რომელსაც ხელი მოვაწერე. ხელი მოვაწერე 2025 წლის 21 თებერვალს და იმავე დღეს გადავიხადე. მანამდე Next-თან არასოდეს არაფერზე მომიწერია ხელი: აპარტამენტები კერძო პირისგან ვიყიდე, და დეველოპერის კომპანიებთან ჩემი ერთადერთი ურთიერთობა ჩემი მეუღლის WhatsApp-მიმოწერა იყო (ლოლასთან და შოთასთან) რემონტის შესახებ. შეთანხმება მავალდებულებს ორი თანხის გადახდას: 2028 აშშ დოლარი ჩემი მასალების სატვირთო ლიფტით აზიდვისა და ნაგვის გატანისთვის და 2400 ლარი მრიცხველებისა და მათი რეგისტრაციისთვის; ორივე გადახდილია, ორივე „მომსახურება“ გაწეულია. ეს ტრანზაქციული შეთანხმებაა.

1.6 პუნქტი სიცხადისა და თავისუფალი ნების ის ცნობაა, რომელზეც ზემოთ ვისაუბრე. 1.7 პუნქტი კი ასე იკითხება:

„ხელშეკრულების ის პირობები (პუნქტები), რომელიც არ შეცვლილა ამ შეთანხმებით, რჩება უცვლელი და ინარჩუნებს იურიდიულ ძალას“.

წაიკითხეთ ისე, როგორც მე წავიკითხე — როგორც ადამიანმა, რომელსაც მანამდე არაფერზე მოუწერია ხელი: „ხელშეკრულება“ მხოლოდ თავად ამ შეთანხმებას შეიძლება ნიშნავდეს, და წინადადება ამბობს, რომ მისივე შეუცვლელი პუნქტები ძალაში რჩება — წრეზე მოტრიალებული იურიდიული ენა. ორი სხვა პუნქტი (1.3, 1.4) დოკუმენტს „დამატებით შეთანხმებას“ უწოდებს — არაფრის დამატებითს. ეს წაკითხვა შეესაბამებოდა ტექსტის დანარჩენ ნაწილს, რომელიც შეცდომებითაა სავსე. დოკუმენტი ორენოვანია, ქართულ-ინგლისური; შეცდომების ნაწილი ორივე ტექსტშია, ნაწილი — მხოლოდ ინგლისურში:

• ორივე ტექსტში: 1.1 პუნქტი ნაკვეთს „ინასარიძის ქ. N27-ში“ ათავსებს; შენობა მამულაძის ქუჩა N27-შია, როგორც ჩემი ამონაწერები და Next-ის საკუთარი მიღება-ჩაბარების აქტი ამბობს;
• ორივე ტექსტში: საკადასტრო კოდად მითითებულია „05.31.12.050“; რეესტრში არის 05.32.12.050;
• ორივე ტექსტში: „აღნიშნული დამატებითი შეთანხმება დაკარგავს იურიდიულ ძალას“ ორჯერ მეორდება — დოკუმენტში, რომელიც არაფრის დამატებითი არ არის;
• მხოლოდ ინგლისურში: თარიღი ჩაწერილია როგორც „17.02.2025г.“ — ინგლისურ ტექსტში სიტყვა „წელი“ რუსული შემოკლებით (ქართულში სწორად წერია „წ.“);
• მხოლოდ ინგლისურში: „the parties confirm that LUIS FERNANDO SCHULTZ XAVIER DA SILVEIRA are the owners“ — ერთი ადამიანი მრავლობით რიცხვში („არიან მესაკუთრეები“);
• მხოლოდ ინგლისურში: იგივე პუნქტი მე „a non-agricultural land plot of 1705 sq.m.“-ის — 1705 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის — მესაკუთრედ მასახელებს, რომელიც არასოდეს მქონია; მე ამ ნაკვეთზე მდებარე ორი აპარტამენტი მეკუთვნის (ქართულ ტექსტში სწორად წერია ნაკვეთზე მდებარე უძრავი ქონება);
• ორივე ტექსტში: „an apartment … identified as Apartment №11 and №12“, ქართულად „აპარტამენტი №11; №12“ — ერთი აპარტამენტი ორი ნომრით.

ჩემი წაკითხვით, შეცდომებით ასე სავსე ტექსტი წინადადებას „არ შეიცავს რაიმე ბუნდოვანებას“ უბრალოდ კიდევ ერთ შეცდომად აქცევდა. 1.7 პუნქტი დოკუმენტის დამახინჯებულ თვითმითითებად მივიღე და ხელი მოვაწერე — იძულებით.

არსებობს სხვა წაკითხვაც, და ის Next-ისაა. თექვსმეტი თვის შემდეგ მისმა იურისტმა დაწერა, რომ დეველოპერის ნასყიდობის ხელშეკრულებების თანახმად „ყოველმა მყიდველმა აიღო ვალდებულება, საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთანავე გაეფორმებინა მართვის ხელშეკრულება და საერთო ფართების მომსახურების ხელშეკრულება“, და Next-ის 2026 წლის ორი პროექტი „მხარეთა შორის დადებული“ ნასყიდობის ხელშეკრულების დანართებად არის დაწერილი. ამ ალტერნატიულ სამყაროში 1.7 პუნქტის „ხელშეკრულება“ სწორედ ის ნასყიდობის ხელშეკრულებაა, ეს ქაღალდი მისი დამატებაა, ხოლო ჩემი ხელმოწერა ბოლოში — ჩემი აღიარება, რომ ის არსებობს და ძალაში რჩება. ის არ არსებობს. Next White-ს ჩემთვის არასოდეს არაფერი მიუყიდია, და ლიფტებსა და მრიცხველებზე ქაღალდის არცერთ ხელმოწერას არ შეუძლია შექმნას ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელიც არასოდეს დადებულა. მაგრამ სწორედ ამისთვის იყო ეს დათქმა დაწერილი, და სწორედ ამიტომაა ეს დოკუმენტი ამ გვერდზე: მაშინ Next-მა პირველად შემომიდო კალმის ქვეშ მოჩვენებითი ხელშეკრულება, და ეს ერთადერთი შემთხვევაა, როცა ვერ დავინახე.

2026 წლის იანვარი: მართვის ხელშეკრულება და მომსახურების პირობები

ორი პროექტი, რომელიც Next-მა 2026 წლის 28 იანვარს გამომიგზავნა — მართვის ხელშეკრულება და მომსახურების პირობები, რომლებზეც უარი ვთქვი — პუნქტობრივად გაყალბებული დოკუმენტების გვერდზეა განხილული, რადგან ორივე ისეთი დღეებითაა დათარიღებული, რომლებშიც ისინი ვერ იარსებებდნენ. აქ — მხოლოდ ის თანხმობა, რომელსაც ისინი აწარმოებენ:

• ორივე Next White-სა და ჩემ შორის ისეთ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზეა დაკიდებული, რომელიც არ არსებობს: მართვა დაიწყება „მხარეთა შორის დადებული უძრავი ქონების („აპარტამენტი“-ს) ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით“ (2.1); მომსახურების პირობები „უძრავი ქონების ხელშეკრულების თანმდევ ვალდებულებებს“ წარმოადგენს (1.3) და არის „გამყიდველსა“ და „აპარტამენტის“ მესაკუთრეს შორის „გაფორმებული ხელშეკრულების“ საერთო სივრცეების მომსახურების პირობები (4.8). რომელიმეს ხელმოწერა მოჩვენების ჩემი წერილობითი აღიარება იქნებოდა.
• მართვის ხელშეკრულება Next-ს ჩემი აპარტამენტის ნებისმიერი სხვა კომპანიისთვის გადაცემის უფლებას აძლევს: ასეთ გადაცემას „ჭირდება „მესაკუთრის“ რაიმე ფორმით გამოხატული თანხმობა“, და ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით ეს თანხმობა მიცემულად ითვლება (5.9).
• მომსახურების პირობები თავს „ყველა უძრავი ქონების - „აპარტამენტის მესაკუთრეებთან““ შეთანხმებულად და ხელმოწერილად აცხადებს და „„აპარტამენტის მესაკუთრეების“ საერთო გადაწყვეტილებად“ განიმარტება (6.2). ეს წინადადება, რომელსაც თითო მესაკუთრე ცალ-ცალკე აწერს ხელს, Next-ის შემცვლელია იმ გადაწყვეტილებისა, რომელსაც კანონი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობისგან მოითხოვს, და ის სულ მცირე ერთი მესაკუთრის მიმართ მცდარია: ჩემ მიმართ.
• იგივე დოკუმენტი Next-ს უფლებას აძლევს „ერთპიროვნულად“ დაადგინოს შენობის წესები და სანქციები (1.6), განკარგოს საერთო ქონება „„აპარტამენტის მესაკუთრის“ წინასწარი ან/და შემდგომი თანხმობის გარეშე“ (3.2) და მთავრდება უცოდინრობაზე უარით: დავის შემთხვევაში „არცერთ მხარეს უფლება არ აქვს მიუთითოს, რომ მისთვის ცნობილი არ იყო ხსენებული სამართლებრივი აქტების“ შესახებ (9.6).

არცერთი მათგანი ხელმოწერილი არ არის. Next 5.2 პუნქტს ჩემ მიმართ მაინც იყენებს.

2026 წლის ივლისი: მიღება-ჩაბარების აქტი

მეოთხე დოკუმენტი ყველაზე მოკლეა. მიღება-ჩაბარების აქტი ერთგვერდიანი ბლანკია, რომლითაც მესაკუთრე ან მაცხოვრებელი ლიფტის ჩიპების მიღებას ადასტურებს. მისი მესამე აბზაცი ასე იკითხება:

„მხარეები ხელმოწერით ადასტურებენ, რომ აღნიშნული აქტი არ შეიცავს ბუნდოვან დებულებებს და რაიმე სახის პრეტენზია ერთმანეთის მიმართ არ გააჩნიათ“.

ჩიპების ხელწერილი — შიგნით პრეტენზიებზე საერთო უარით. 2026 წლის 1 ივლისიდან ეს ხელმოწერა ჩემი თანასაკუთრებაში მყოფი ლიფტებით სარგებლობის ფასია, და ბლანკის საკუთარი პირობებით მას მესაკუთრეებთან ერთად მაცხოვრებლებსაც აწერინებენ („მესაკუთრე/მაცხოვრებელი“). ხელმოწერილი აქტის ასლი „მოთხოვნის შემთხვევაში“ გაიცემა. მე პრეტენზიებზე უარის ამოღება ვთხოვე; Next-ის პასუხი: „დიახ, ლიფტის ჩიპების მიღება-ჩაბარების აქტის შეცვლა უარყოფილია“.

ბლანკი ადასტურებს, რომ „არ შეიცავს ბუნდოვან დებულებებს“. დოკუმენტი ორენოვანია, და მისი ინგლისური ტექსტი, ერთადერთი, რომლის წაკითხვაც შემიძლია, თავად უარყოფს ამას: Next-ის საკუთარ ფაილში ის სათაურდება „Act oc Handover“ („of“-ის ნაცვლად); კომპანია თავს ორჯერ „Managemenet Company“-ს უწოდებს („Management“-ის ნაცვლად); ხოლო მთავარ წინადადებას ქვემდებარე დაეკარგა: „The has handed over and the Owner/Resident … has received“ („[ვინ?] გადასცა, ხოლო მესაკუთრემ/მაცხოვრებელმა … მიიღო“). ქართულ ტექსტში ეს შეცდომები არ არის; მაგრამ ხელი ორივეზე იწერება. ბლანკი, რომელსაც იმის თქმა არ შეუძლია, ვინ გადასცემს ჩიპებს, საკუთარ სიცხადეს ადასტურებს და იმავე წინადადებით ხელმომწერს ყველა პრეტენზიას ართმევს. რომელ პრეტენზიებს? ჩემი 2026 წლის თებერვლის საჩივრებით იწყება, რომლებზეც დღემდე პასუხი არ არის, და მოიცავს ყველაფერს, რაც ამ საიტზეა. აი, რა ღირს ჩიპი.

სქემა

ოთხი დოკუმენტი, ერთი ჯგუფის ორი კომპანიისგან, ჩვიდმეტ თვეში. ხერხები ცოტაა და მეორდება:

თითოეული ისეთი წინადადებაა, რომელსაც, ხელმოწერის შემთხვევაში, წინ დამიდებდნენ: „თქვენ ხელი მოაწერეთ ჩვენი ნასყიდობის ხელშეკრულების დანართს“; „თქვენ დაეთანხმეთ, რომ ტექსტი ცხადია“; „თქვენ დაეთანხმეთ, რომ თქვენზე არავის უზეწოლია“; „თქვენ ყველა მესაკუთრის სახელით დაეთანხმეთ“; „თქვენ დაეთანხმეთ, რომ პრეტენზიები არ გაქვთ“. არცერთი მათგანი არ აღწერს იმას, რაც მართლა მოხდა. ეს თანხმობის ჩანაწერები არ არის. ეს მისი წარმოებაა: წინასწარ დამზადებული დეტალები შეთანხმებისა, რომელიც არასოდეს მიღწეულა, და ხელმოწერა — ბოლო დეტალი, რომელიც კონვეიერზე ემატება.

ერთი ხელმოწერა მივეცი, 2025 წლის თებერვალში, ქაღალდზე, რომლის მოჩვენება ვერ დავინახე. იურიდიულად ეს მხოლოდ ტრანზაქციული შეთანხმებაა. მას შემდეგ არცერთი მიმიცია, და ლიფტებს მიკავებენ, სანამ არ მივცემ.